Araç sayısı park yerinden fazla olan her binada aynı tartışma yaşanır: kim nereye park edecek, misafir nereye duracak, otoparkın bir köşesi depo yapılabilir mi? Bu soruların cevabı önce tapu kaydında ve yönetim planında, sonra Kat Mülkiyeti Kanunu'nda (KMK) aranır.
Bu yazıda otoparkın hukuki niteliğini, kullanma hakkının ölçüsünü, paylaşım kararının nasıl alınacağını ve Otopark Yönetmeliği'nin engelli park yeri ile amaç dışı kullanım kurallarını madde numaralarıyla anlatıyoruz.
Otopark ortak yer mi, eklenti mi?
İlk bakılacak şey park yerinin tapudaki niteliğidir; çünkü iki durumun sonucu birbirinden çok farklıdır.
| Park yerinin niteliği | Dayanak | Sonuç |
|---|---|---|
| Ortak garaj | KMK m.4/a | Kanun gereği her hâlde ortak yerdir; bütün kat malikleri arsa payları oranında maliktir (m.16/1). |
| Bir bağımsız bölüme tahsis edilmiş garaj (eklenti) | KMK m.6 | Ait olduğu bağımsız bölümün bütünleyici parçasıdır; o bölümün maliki eklentinin de tek başına malikidir. Kat mülkiyeti kütüğünün beyanlar hanesine kaydedilir. |
Bir yerin ortak yer mi eklenti mi olduğunu öğrenmek için tapu kaydına ve yönetim planına bakın. Ortak yerlerin genel kuralları için ortak yerler yazımıza göz atabilirsiniz.
Ortak otoparkta kullanma hakkının ölçüsü
Kat malikleri ortak yerlerde kullanma hakkına sahiptir. Genel kömürlük, garaj, teras gibi yerlerde bu hakkın ölçüsü, aksine sözleşme olmadıkça, her kat malikine ait arsa payıyla orantılıdır (KMK m.16/2).
"Aksine sözleşme" çoğu binada yönetim planıdır. Yönetim planı, yönetim tarzını ve kullanma maksat ve şeklini düzenler; bütün kat maliklerini bağlayan bir sözleşme hükmündedir (m.28/1). Planda otoparkın nasıl kullanılacağı yazıyorsa önce o hüküm uygulanır.
Kat malikleri ortak yerleri kullanırken doğruluk kurallarına uymak, birbirini rahatsız etmemek ve birbirinin haklarını çiğnememekle yükümlüdür (m.18/1). Bu borçlar kiracılara ve bağımsız bölümden devamlı olarak yararlananlara da uygulanır (m.18/2).
Yer yetmiyorsa paylaşım nasıl yapılır?
Kanun, park yerlerinin sıra, kura ya da dönüşüm gibi belirli bir yöntemle dağıtılmasını zorunlu tutmaz. Anagayrimenkul, kat malikleri kurulunun sözleşme, yönetim planı ve kanun hükümlerine göre vereceği kararlarla yönetilir; kullanmadan doğan anlaşmazlıklar da kurulca çözülür ve karara bağlanır (m.32/1, m.32/3).
- Önce yönetim planına bakın. Planda hüküm varsa kurul kararı buna aykırı olamaz. Planı değiştirmek için bütün kat maliklerinin beşte dördünün oyu gerekir (m.28/3).
- Planda hüküm yoksa kurulda karar alın. Kararı karar defterine yazın ve toplantıda bulunan kat maliklerine imzalatın (m.32/4). Oy hesabı için karar yeter sayıları yazımıza bakın.
- Kararı herkese duyurun. Numaralandırma, dönüşüm takvimi ya da misafir yeri gibi ayrıntıları yazılı hâle getirin.
Zincir, bariyer, şarj ünitesi: otoparka tesis yaptırmak
Bir kat maliki, bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası olmadıkça ortak yerlerde inşaat, onarım ve tesis yaptıramaz (KMK m.19/2). Park yerine kendi başına zincir, bariyer ya da kalıcı bir tesis koymak bu kuralın kapsamındadır.
Ortak yerleri kullanmayı daha rahat ve kolay hâle getiren yenilik ve ilaveler ise kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğuyla verecekleri kararla yapılır (m.42/1). Elektrikli araç şarj ünitesi için izlenecek yolu ortak yerler yazımızda anlattık.
Yeni yapılarda ise kural imar aşamasında başlar: zorunlu otopark adedi 20 ve üzerinde olan yeni yapı ruhsatı başvurularında, zorunlu otopark alanlarının en az yüzde 5'i elektrikli araçlara uygun düzenlenir (Otopark Yönetmeliği m.5/1-j).
Otopark başka amaçla kullanılabilir mi?
Yapı kullanma izni alındıktan sonra otopark yerleri, plan ve yönetmelik hükümlerine aykırı olarak başka amaçlara tahsis edilemez (Otopark Yönetmeliği m.11/1).
- İlgili idareler, bina otoparklarının kullanımını engelleyici ihlalleri önlemekle yetkili ve görevlidir (m.11/2).
- İdareler, yapı kullanma izin belgesinden itibaren beş yıl içinde otoparkların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını denetlemekle yükümlüdür (m.11/3).
- Bina otoparkının amacı dışında kullanıldığı tespit edilirse, bina veya yapı yönetimi bunu ilgili idareye bildirir (m.5/1-i).
Otoparkın depo, dükkân ya da atölye gibi başka bir işe ayrıldığını görürseniz konuyu önce yönetime, sonuç alamazsanız belediyeye yazılı olarak bildirin.
Engelli park yeri
Otopark Yönetmeliği'ne göre umumi bina ve bölge otoparkları ile genel otoparkların giriş-çıkış ve asansörlerine en yakın yerlerinde, birden az olmamak şartıyla her 20 park yerinden birinin engelli işareti konularak engelliler için ayrılması zorunludur (m.4/1-ı). Birim park alanının kısa kenarı engelliler için en az 3,50 metredir (m.5/1-h).
Bu oran yönetmelikte umumi bina otoparkları, bölge otoparkları ve genel otoparklar için yazılıdır. Okuduğumuz metinde, konut olarak kullanılan apartman ve sitelerin kendi otoparkı için ayrı bir oran yer almıyor. Böyle bir binada engelli bir sakine girişe yakın bir yer ayrılmasını kat malikleri kurulu kararlaştırabilir (KMK m.32).
İhtiyaç bir yer ayırmanın ötesinde, rampa ya da asansör gibi bir proje değişikliğini gerektiriyorsa KMK m.42/2'deki özel yol uygulanır: kat malikleri en geç üç ay içinde toplanır ve sayı ve arsa payı çoğunluğuyla karar verir. Ayrıntısı engelli erişimi yazımızda.
Anlaşmazlık çözülmezse
Bir kat maliki ya da onun bağımsız bölümünden yararlanan kişi borç ve yükümlülüklerini yerine getirmediği için zarar gören kat maliki, anagayrimenkulün bulunduğu yerin sulh mahkemesinden hâkimin müdahalesini isteyebilir (KMK m.33/1). Kat Mülkiyeti Kanunu'nun uygulanmasından doğan her türlü anlaşmazlık sulh mahkemelerinde çözülür (ek m.1).
Dava açmadan önce arabulucuya başvurmanız gerekir; süreci zorunlu arabuluculuk yazımızda anlattık.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuatın güncel hâlini ve somut durumunuzu bir hukukçuyla teyit edin.


Yöneticiyim
Yönetim firmasıyım
Site sakiniyim