Tavanda büyüyen bir leke, kabaran boya, damlayan su... Su sızıntısı apartman yaşamının en yıpratıcı sorunlarından biridir; çünkü zarar her gün büyür ve kaynağı çoğu zaman başkasının dairesindedir.
Bu yazıda sorumluluğun kime ait olduğunu belirlemek için suyun kaynağını nasıl ayıracağınızı, komşu onarım yaptırmıyorsa hangi yolu izleyeceğinizi ve zararınızı ispat etmek için neleri saklamanız gerektiğini kanun maddeleriyle anlatıyoruz.
Önce kaynağı ayırın
Sorumlu, suyun nereden geldiğine göre değişir. Kat Mülkiyeti Kanunu'na (KMK) göre her kat malikinin kendi bölümü dışındaki kanalizasyon tesisleri ile su tesisleri ortak yerdir (m.4/b); çatılar, genel dam terasları ve yağmur olukları da öyledir (m.4/c). Dairenin içindeki tesisat ise o bağımsız bölüme aittir.
| Suyun kaynağı | Sorumluluk | Dayanak |
|---|---|---|
| Üst dairenin kullanımı ya da ihmali (taşan küvet, açık bırakılan musluk, bilinen arızayı yaptırmamak) | Kat maliki, anagayrimenkule ve diğer bağımsız bölümlere kusuruyla verdiği zarardan diğer kat maliklerine karşı sorumludur | KMK m.19/3 |
| Yapımdaki bozukluk ya da bakım eksikliği | Binanın veya yapı eserinin maliki, yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararı gidermekle yükümlüdür | TBK m.69/1 |
| Ortak kolon, çatı, yağmur oluğu gibi ortak yer ve tesisler | Onarım gideri ortak giderdir; kat malikleri arsa payı oranında katılır | KMK m.4/b-c, m.20/1-b |
Kaynağı gözle ayırmak her zaman mümkün olmaz. Bir tesisatçının yazılı tespiti, hem doğru kişiye başvurmanızı hem de ileride ispatı kolaylaştırır.
Üst dairede kiracı varsa
Kanunda kat maliklerinin borçlarına ilişkin hükümler, bağımsız bölümdeki kiracılara ve bölümden devamlı olarak yararlananlara da uygulanır; bu borçları yerine getirmeyenler kat malikleriyle birlikte müteselsil olarak sorumlu olur (KMK m.18/2). Yani bildiriminizi hem oturana hem ev sahibine yapmanız yerinde olur.
Sızıntı ortak tesisattan geliyorsa
Anagayrimenkulün korunması, bakımı ve onarımı için gereken tedbirleri almak yöneticinin görevidir (KMK m.35/b). Bu durumda ilk başvuracağınız yer yönetimdir.
- Onarım gideri ortak giderdir ve arsa payı oranında paylaşılır (m.20/1-b).
- Gidere bir kat malikinin ya da onun bağımsız bölümünden yararlanan kişinin kusurlu hareketi sebep olmuşsa, gidere katılanların ona rücu hakkı vardır (m.20/son).
- Ortak yer ve tesislerdeki bir bozukluğun anayapıya veya bir bağımsız bölüme zarar verdiği ve acilen onarılması gerektiği mahkemece tespit edilmişse, onarımın projesine ve tekniğine uygun yapılması için kat maliklerinin rızası aranmaz (m.19/2).
Komşu onarım yaptırmıyorsa
Kat maliki ya da onun bağımsız bölümünden yararlanan kişi borç ve yükümlülüklerini yerine getirmediği için zarar gören kat maliki, anagayrimenkulün bulunduğu yerin sulh mahkemesine başvurarak hâkimin müdahalesini isteyebilir (KMK m.33/1). Hâkim ilgilileri dinledikten sonra kararını verir ve bunun belirleyeceği kısa bir süre içinde yerine getirilmesini ilgiliye bildirir (m.33/2); süresinde yerine getirmeyenlere idari para cezası verilir (m.33/3).
Genel hükümler de aynı yönü gösterir:
- Başkasına ait bina veya yapı eserinden zarar görme tehlikesiyle karşılaşan kişi, bu tehlikenin giderilmesi için gerekli önlemlerin alınmasını hak sahiplerinden isteyebilir (TBK m.70/1).
- Herkes, taşınmaz mülkiyetinden doğan yetkileri kullanırken komşularını olumsuz şekilde etkileyecek taşkınlıktan kaçınmakla yükümlüdür (TMK m.737).
- Taşınmaz malikinin mülkiyet hakkını yasal kısıtlamalara aykırı kullanması sonucunda zarar gören ya da zarar tehlikesiyle karşılaşan kişi, durumun eski hâline getirilmesini, tehlikenin ve uğradığı zararın giderilmesini dava edebilir (TMK m.730).
Kat Mülkiyeti Kanunu'ndan doğan anlaşmazlıklar sulh mahkemelerinde çözülür (KMK ek m.1). Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak gerekir; süreci zorunlu arabuluculuk yazımızda anlattık.
Zararı ispat etmek için
Sızıntı onarıldıktan sonra iz kalmayabilir. Bu yüzden onarımdan önce durumu belgeleyin.
- Tarihli fotoğraf ve video çekin; lekenin büyümesini aralıklarla kaydedin.
- Komşuya ve yönetime yazılı bildirim yapın; mesaj ve e-postaları saklayın.
- Tesisatçının tespitini, onarım ve boya faturalarını saklayın.
- Gerekirse mahkemeden delil tespiti isteyin: ileride açacağınız davada ileri süreceğiniz bir vakıanın tespiti için keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmasını talep edebilirsiniz (HMK m.400/1). Delilin hemen tespit edilmemesi hâlinde kaybolacağı ya da ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ihtimal dâhilindeyse hukuki yarar var sayılır (m.400/2).
Adım adım
- Zararı durdurun. Üst komşuya haber verin; gerekiyorsa su kesilsin.
- Belgeleyin. Fotoğraf, video, tarih.
- Kaynağı tespit ettirin. Daire içi tesisat mı, ortak tesisat mı?
- Yazılı bildirin. Daire içi ise komşuya ve malike; ortak tesisat ise yönetime.
- Sigortanıza bakın. Konut poliçenizde su hasarına ilişkin bir teminat olup olmadığını sigortacınıza sorun.
- Sonuç alamazsanız arabulucuya, ardından sulh mahkemesine başvurun.
Sızıntının yol açtığı gürültü, koku ve benzeri rahatsızlıklar için komşuluk hukuku yazımıza da bakabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuatın güncel hâlini ve somut durumunuzu bir hukukçuyla teyit edin.


Yöneticiyim
Yönetim firmasıyım
Site sakiniyim