Merkezi ısıtma ve sıcak su giderinin dairelere dağıtımı keyfî değildir; yönetmelikle belirlenmiştir. Aşağıdaki araçla kendi faturanızı girip dağıtımı daire daire hesaplayabilir, sonucu yazdırıp kat malikleri kuruluna sunabilirsiniz.
Faturanızı ve daire bilgilerini girin. Hesap tarayıcınızda yapılır, hiçbir veri kaydedilmez. Sonucu yazdırabilir ya da panoya kopyalayabilirsiniz.
| Daire | Alan | Tüketim | Ortak | Tüketim | Toplam | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Girilen dairelerin toplamı | ||||||
Bu araç yaklaşık sonuç verir. Gerçek uygulamada sayaç değişimi, arıza dönemi, boş daire ve ortak alan sayaçları da hesaba katılır. Girdiğiniz dairelerin toplamı fatura tutarına eşit değilse, henüz bütün daireleri girmemişsiniz demektir.
Merkezi ısıtma sistemlerinde gider paylaşımı, Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği ve buna bağlı olarak çıkarılan Merkezi Isıtma ve Sıhhi Sıcak Su Sistemlerinde Isınma ve Sıhhi Sıcak Su Giderlerinin Paylaştırılmasına İlişkin Yönetmelik ile düzenlenir.
Yönetmelik, merkezi ısıtmada toplam ısıtma giderinin en fazla %30'unun ortak kullanım alanı gideri olarak bağımsız bölümlerin kullanım alanına göre, kalanının ise ölçülen tüketime göre paylaştırılmasını öngörür. Uygulamada bu oran genellikle %30/%70 olarak uygulanır.
Ortak alan payının amacı şudur: binanın ısı kaybı yalnızca dairelerin kendi tüketiminden ibaret değildir. Merdiven boşluğu, sığınak, kolon hatları ve dış duvarlar da ısı harcar. Ayrıca köşe ve üst kat daireleri, ortadaki dairelere göre daha fazla ısı kaybeder. Ortak pay bu dengesizliği yumuşatır.
Sıhhi sıcak su giderinde ortak alan payı, ısıtmadaki gibi kesin bir orana bağlı değildir. Sirkülasyon hattındaki kayıp ve boyler kaybı dikkate alınarak yönetim planında ya da kat malikleri kurulu kararında belirlenir. Uygulamada %10-25 aralığı yaygındır.
Payölçer takılmamış ya da arızalı olan bağımsız bölümler için yönetmelik özel hüküm getirir: bu daireler, ölçüm yapılan dairelerin ortalama tüketiminin üzerinde bir katsayıyla hesaplanır. Amaç, ölçüm yaptırmayanın avantajlı duruma geçmesini önlemektir.
Sayacın arızalandığı dönem için de aynı yaklaşım geçerlidir; dairenin geçmiş dönem ortalaması esas alınır.
Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 20. maddesi, kat maliklerinin ortak giderlere katılma yükümlülüğünü düzenler. Isıtma gideri de bu kapsamdadır. Aynı madde, vadesinde ödenmeyen ortak gider alacağına aylık yüzde beş oranında gecikme tazminatı uygulanacağını belirtir.
120 daireli bir sitede, Ocak ayı doğalgaz faturası 100.000 ₺ geldi. Toplam brüt alan 8.000 m², toplam ölçülen tüketim 12.000 birim.
120 m² ve 180 birim tüketimi olan bir daire için:
Aynı hesap bütün daireler için tekrarlanır. Dairelerin toplamı, gelen fatura tutarına eşit çıkmalıdır; çıkmıyorsa bir yerde eksik ölçüm ya da hatalı endeks vardır.
Isıtma giderinin ortak payı kullanım alanına (m²) göre dağıtılır, arsa payına göre değil. Bu ikisi çoğu sitede farklıdır ve karıştırıldığında dağıtım hatalı olur.
Boş daire de ortak alan payını öder. Tüketimi sıfır olabilir ama binanın ısı kaybına katılır. Malik boş olduğunu öne sürerek ortak paydan muaf tutulamaz.
Bütün sayaçlar aynı gün okunmalıdır. Bir blok ayın 1'inde, diğeri 10'unda okunursa tüketim dönemleri kayar ve dağıtım adaletsiz olur.
Sayaç değiştiğinde eski sayacın son endeksi ile yeninin ilk endeksi ayrı kaydedilmelidir. Aksi hâlde tüketim ya sıfır ya da olağanüstü yüksek çıkar.
Sığınak, kapıcı dairesi ve sosyal tesisin kendi sayacı varsa tüketimleri toplamdan düşülmeli, giderleri ayrı kalem olarak dağıtılmalıdır.
İtirazların çoğu hesabın görünmemesinden çıkar. Gelen fatura, oranlar ve birim fiyatlar açıkça gösterildiğinde tartışma büyük ölçüde biter.
Yukarıdaki adımların tamamı sistemde otomatik yürür. Dönemi seçersiniz, dairelerin endekslerini girersiniz, gelen fatura tutarını yazarsınız. Hesap anlık olarak ekranda güncellenir; kaydetmeden önce sonucu görürsünüz.
Kalorimetrede %30/%70 oranı sabittir ve değiştirilemez; sıcak suda oranı siz belirlersiniz. Sistem gelen fatura, ortak alan payı, kat maliklerine düşen pay, brüt alan, toplam tüketim ve iki ayrı birim fiyatı ayrı ayrı gösterir.
Kaydettiğinizde her dairenin borcu oluşur, muhasebeye gider kaydı düşer ve sakin kendi portalında ısınma bedelini ayrı kalem olarak görür. İtiraz gelirse hesabın her adımını gösterebilirsiniz.
Merkezi ısıtmada hayır. Yönetmelik ortak gider payının en fazla %30 olabileceğini belirtir ve uygulamada bu oran standarttır. Sıcak suda ise oran yönetim planı ya da kat malikleri kurulu kararıyla belirlenir; %10-25 aralığı yaygındır.
Ölçüm yapılan dairelerin ortalama tüketiminin üzerinde bir katsayıyla hesaplanır. Amaç ölçüm yaptırmayanın avantajlı duruma geçmesini önlemektir. Katsayı yönetmelikte belirtilir.
Dönemi açıp tutarı güncellersiniz; sistem bütün dairelerin payını yeniden hesaplar ve borçları düzeltir. Önceki dağıtım iptal edilir, yenisi oluşur.
Sistem hesabın her adımını saklar: gelen fatura, uygulanan oranlar, birim fiyatlar, dairenin endeks farkı ve alanı. Bu döküm ekrandan gösterilebilir ya da PDF olarak verilebilir.
Elle girilebilir ya da toplu okuma dosyası yüklenebilir. Uzaktan okuma sistemi olan sitelerde entegrasyon yapılabilir. Sistem önceki endeksi hatırlar, yalnızca yeni değeri girmeniz yeterlidir.
Ayrı bir ekrandan yönetilir. Her sayacın kendi faturası ayrı gider olarak muhasebeye işlenir; ortak alan tüketimi daire dağıtımından düşülür.
Şeffaf, mevzuata uygun ve belgelenebilir gider paylaşımı. Demo ortamında gerçek verilerle deneyebilirsiniz.
Sitenin çalışması için zorunlu çerezler kullanılır. Ölçümleme çerezleri ise yalnızca onayınızla yüklenir. Çerez Politikası
