Kat Mülkiyeti Kanunu, vadesinde ödenmeyen ortak gider alacağına aylık yüzde beş gecikme tazminatı öngörür. Aşağıda hesabın nasıl yapıldığını, hangi hakların doğduğunu ve tahsilat sürecinin adımlarını anlatıyoruz.
Borç tutarını ve gecikme süresini girin; tazminatın ay ay nasıl işlediğini görün.
| Ay | Tazminat | Toplam borç |
|---|
Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 20. maddesi, kat maliklerinin ortak giderlere katılma yükümlülüğünü düzenler. Aynı madde, gider ve avans payını ödemeyen kat malikinin aylık yüzde beş hesabıyla gecikme tazminatı ödemekle yükümlü olduğunu belirtir.
Bu oran kanunla belirlendiği için ayrıca karar almaya gerek yoktur; borç vadesinde ödenmediği anda işlemeye başlar. Yönetim planında daha düşük bir oran kararlaştırılmışsa o uygulanır.
Kanun ortak gider borcundan kat malikini sorumlu tutar. Ancak kiracı da, kira sözleşmesinden doğan yükümlülüğü kapsamında ödemeyi üstlenebilir. Bu durumda malik ile kiracı ortak gider borcundan müteselsilen sorumludur; yönetim alacağını hangisinden isterse ondan tahsil edebilir.
Uygulamada çoğu sitede aidat kiracıdan tahsil edilir; ödenmezse malike başvurulur. Sistemde her daire için aidat sorumlusunun kim olduğunu ayrıca belirlersiniz.
Ortak gider alacağı için ilamsız icra takibi yapılabilir. Yönetici, kat malikleri kurulu kararı olmaksızın da alacağı takip edebilir; bu yetki kanundan doğar. Uygulamada iki aydan fazla gecikmiş borçlar için takip başlatmak yaygındır.
Takip öncesi yazılı bildirim göndermek hem iyi niyet göstergesidir hem de çoğu durumda ödemeyi sağlar. İhtarname gönderildiğinde borçluların önemli bir kısmı icra aşamasına gelmeden öder.
Kat Mülkiyeti Kanunu, ödenmeyen ortak gider alacağı için yönetime bağımsız bölüm üzerinde kanuni ipotek hakkı tanır. Bu, alacağın güvence altına alınabileceği anlamına gelir ve tahsilat sürecinde önemli bir araçtır.
Sakin kendi ekranında borcunu, gecikme tazminatını ve ödeme geçmişini görürse daha düzenli öder. "Ne kadar borcum var" telefonları da biter.
Banka sırasına girmek, dekont göndermek ve yöneticiyi aramak gerekmezse ödeme oranı belirgin şekilde yükselir. Tahsilat anında muhasebeye düşer.
Vade öncesi ve sonrası otomatik SMS ya da e-posta, unutkanlıktan doğan gecikmeleri büyük ölçüde önler. Elle hatırlatma sürdürülebilir değildir.
Bütün borçlulara aynı yaklaşım verimsizdir. 0-30 gün geciken hatırlatmayla, 90+ gün geciken ihtarname ya da icra ile takip edilmelidir.
Yapılan işleri ve gider dağılımını sakinle paylaşan sitelerde tahsilat oranı daha yüksektir. Aidatın karşılığını gören sakin daha az itiraz eder.
Bazı borçlulara gecikme tazminatı uygulayıp bazılarına uygulamamak hem itiraz doğurur hem de ödeme kültürünü bozar. Kural herkes için aynı işlemelidir.
Toplu tahakkukla bütün dairelere tek işlemde aidat çıkarırsınız; daire başına farklı tutar tanımlıysa sistem onu kullanır. Vade geçtiğinde gecikme tazminatı otomatik işlemeye başlar; elle hesap yapmanız gerekmez.
Borçlular ekranı hangi dairenin ne kadar borcu olduğunu ve kaç gündür ödemediğini gösterir. Buradan tek tıkla hatırlatma gönderebilir, tahsilat alabilir ya da icra takibi başlatabilirsiniz. İcraya devredilen alacak muhasebede 120 hesabından 128 Şüpheli Ticari Alacaklar hesabına taşınır; bu doğru muhasebe uygulamasıdır.
Sakin kendi portalından borcunu görür, gecikme tazminatını ayrı kalem olarak okur ve sanal POS ile kartla öder. Havale yaptıysa dekontuyla bildirim gönderir; siz onayladığınızda tahsilat kaydı otomatik oluşur.
Uygulamada tazminat, ödenmemiş anapara üzerinden aylık olarak hesaplanır ve birikir. Yukarıdaki araç bu yöntemi kullanır. Tazminatın kendisine tekrar tazminat işletilmesi tartışmalıdır; yönetim planınızda açık hüküm yoksa basit yöntem tercih edilmelidir.
Ortak gider yükümlülüğü bağımsız bölümün kullanılıp kullanılmamasına bağlı değildir. Boş daire de ortak giderlere katılır. Yalnızca kullanıma bağlı giderlerde (örneğin sayaçla ölçülen tüketim) fark oluşur.
Yeni malik, eski malikin ödenmemiş ortak gider borcundan da sorumludur. Bu nedenle devir öncesi borcu yoktur yazısı istenmesi yaygındır. Sistem bu belgeyi tek tıkla üretir.
İşletme projesi ya da kat malikleri kurulu kararıyla belirlenir. Karar alınmadan yönetici tek başına artış yapamaz. Sistemde artış simülasyonu ile bütçe etkisini önceden görüp genel kurula somut teklif sunabilirsiniz.
Yönetici takibi kendi de başlatabilir, ancak süreç teknik olduğu için avukatla çalışmak yaygındır. Sistemde avukat tanımlayıp ona portal erişimi verebilir, dosyaları birlikte takip edebilirsiniz.
Dönem içinde tahsil edilen tutarın, o dönem tahakkuk eden tutara oranıdır. Panelde anlık görünür. Yüzde 85'in altı takip gerektirir; yüzde 60'ın altı yapısal bir sorun işaretidir.
Borç takibi düzenli olduğunda tahsilat kendiliğinden artar. Demo ortamında gerçek verilerle deneyin.
Sitenin çalışması için zorunlu çerezler kullanılır. Ölçümleme çerezleri ise yalnızca onayınızla yüklenir. Çerez Politikası
